Μελομακάρονα και κουραμπιέδες: η ιστορία πίσω από τα δύο γλυκά των Χριστουγέννων

Υπάρχουν γλυκά που τρώμε όλο τον χρόνο και υπάρχουν γλυκά που μας λένε ότι ήρθαν τα Χριστούγεννα. Μόλις στη βιτρίνα εμφανιστούν τα γυαλιστερά, μελωμένα μελομακάρονα δίπλα στους κατάλευκους κουραμπιέδες, η εποχή έχει αλλάξει επίσημα. Είναι δύο γλυκά σχεδόν αντίθετα: το ένα μαλακό, αρωματικό και βουτηγμένο στο σιρόπι, το άλλο βουτυράτο, τραγανό και χιονισμένο. Μαζί όμως αποτελούν το πιο σταθερό δίδυμο του ελληνικού γιορτινού τραπεζιού.

Τα μελομακάρονα: μέλι, κανέλα και πολλή ιστορία

Η ονομασία λέει πολλά από μόνη της: «μέλι» και «μακαρόνι», με την παλιά σημασία της λέξης. Μια συχνά αναφερόμενη εκδοχή συνδέει το μελομακάρονο με τη «μακαρία», ένα ψωμάκι που μοιραζόταν σε τελετές μνήμης στο Βυζάντιο, το οποίο με τα χρόνια «γλύκανε» με μέλι και έγινε γιορτινό. Όπως συμβαίνει με τα περισσότερα παραδοσιακά γλυκά, η ακριβής καταγωγή του δεν είναι απολύτως βέβαιη. Είναι όμως βέβαιο ότι πρόκειται για ένα από τα παλαιότερα γλυκά που ψήνονται ακόμη στα ελληνικά σπίτια.

Το μυστικό του βρίσκεται στην ισορροπία. Η ζύμη με λάδι, πορτοκάλι και μπαχαρικά, κανέλα και γαρίφαλο, ψήνεται και στη συνέχεια βουτιέται στο σιρόπι μελιού, ώστε να απορροφήσει όσο ακριβώς χρειάζεται: ούτε στεγνό, ούτε λιωμένο. Το τριμμένο καρύδι από πάνω είναι η τελευταία πινελιά.

Οι κουραμπιέδες: ένα γλυκό που ταξίδεψε

Ο κουραμπιές έχει ρίζες στην Ανατολή. Η λέξη συνδέεται με το τουρκικό «kurabiye», που σημαίνει απλώς μπισκότο, και παρόμοια βουτυρένια μπισκότα με ξηρούς καρπούς υπάρχουν σε όλη την ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή. Στην Ελλάδα τον αγάπησαν ιδιαίτερα οι Μικρασιάτες, που τον έφεραν μαζί τους και τον έκαναν σήμα κατατεθέν των γιορτών.

Ο σωστός κουραμπιές θέλει καλό βούτυρο, καβουρδισμένο αμύγδαλο και υπομονή. Η ζάχαρη άχνη δεν είναι απλώς διακόσμηση: σκεπάζει το ζεστό ακόμη μπισκότο και δημιουργεί εκείνη τη λεπτή, γλυκιά «κρούστα» που λιώνει μόλις τον δαγκώσεις. Γι' αυτό και κανείς δεν τρώει κουραμπιέ χωρίς να γεμίσει άχνη.

Γιατί δεν φτιάχνουμε το ένα χωρίς το άλλο

Η απάντηση είναι μάλλον απλή: γιατί συμπληρώνουν το ένα το άλλο. Ο συνδυασμός σιροπιαστού και βουτυρένιου, μαλακού και τραγανού, μπαχαρικού και αμυγδάλου καλύπτει κάθε προτίμηση γύρω από το τραπέζι. Σε πολλά σπίτια μάλιστα η συζήτηση «μελομακάρονο ή κουραμπιές;» είναι κομμάτι της γιορτής όσο και τα ίδια τα γλυκά.

• Τα μελομακάρονα κρατούν καλύτερα σε δροσερό μέρος, σε κλειστό δοχείο, και πολλοί λένε ότι νοστιμίζουν την επόμενη μέρα.
• Οι κουραμπιέδες θέλουν κουτί που δεν τους πιέζει, ώστε να μη χάσουν την άχνη τους.
• Σε ένα δοχείο μαζί δεν μπαίνουν ποτέ: το σιρόπι του ενός θα «λιώσει» την άχνη του άλλου.

Και τα υπόλοιπα γλυκά της γιορτής

Μελομακάρονα και κουραμπιέδες έχουν την τιμητική τους, αλλά το γιορτινό τραπέζι έχει και άλλους πρωταγωνιστές. Οι δίπλες με μέλι και καρύδι, τραγανές και λεπτές σαν δαντέλα, είναι το γλυκό που συνοδεύει τις οικογενειακές συγκεντρώσεις σε πολλές περιοχές. Ο κορμός, με τη σοκολατένια «φλούδα» του, θυμίζει κούτσουρο από το τζάκι και αρέσει ιδιαίτερα στα παιδιά. Και φυσικά η βασιλόπιτα, που κλείνει τη γιορτινή περίοδο με το φλουρί και την ευχή για καλή χρονιά.

Γιατί τα γιορτινά γλυκά μυρίζουν πάντα κανέλα

Κανέλα, γαρίφαλο, μοσχοκάρυδο, φλούδα πορτοκαλιού: τα μπαχαρικά των Χριστουγέννων δεν επιλέχθηκαν τυχαία. Ήταν πολύτιμα και ακριβά, γι' αυτό έμπαιναν στα γλυκά των μεγάλων γιορτών. Σήμερα δεν είναι πια σπάνια, αλλά έχουν μείνει δεμένα με τη μνήμη μας. Αρκεί η μυρωδιά τους από ένα ταψί που μόλις βγήκε από τον φούρνο για να μας γυρίσει στις γιορτές των παιδικών μας χρόνων.

Ένα γλυκό δώρο για τις γιορτές

Ένα κουτί ή καλάθι με μελομακάρονα και κουραμπιέδες είναι ίσως το πιο ελληνικό χριστουγεννιάτικο δώρο που υπάρχει. Ταιριάζει σε κάθε σπίτι, σε κάθε ηλικία και σε κάθε επίσκεψη. Στο Maron θα βρείτε τα <a href="xristougenna.html">χριστουγεννιάτικα γλυκά</a> της εποχής, καθώς και καλάθια δώρου με μελομακάρονα, κουραμπιέδες και κρασί. Για παραγγελίες και διαθεσιμότητα, στείλτε μας μήνυμα στο Instagram @maron_greece ή ελάτε στα καταστήματά μας στο Ίλιον και στο Αιγάλεω.